Gruczo\u0142y wydzielania wewn\u0119trznego produkuj\u0105 i wydzielaj\u0105 do krwi r\u00f3\u017cnego rodzaju hormony. Hormony s\u0105 niezb\u0119dne do prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu. Poprzez swoje dzia\u0142anie reguluj\u0105 czynno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych narz\u0105d\u00f3w w organizmie, wp\u0142ywaj\u0105 na prawid\u0142owy rozw\u00f3j fizyczny, p\u0142ciowy i umys\u0142owy.Substancje mog\u0105 by\u0107 wydzielane:
\nna powierzchni\u0119 cia\u0142a: gruczo\u0142y potowe \u2013 pot; gruczo\u0142y \u0142ojowe \u2013 substancja \u0142ojowa; gruczo\u0142y mlekowe \u2013 mleko.
\ndo przewodu pokarmowego \u015blinianki \u2013 \u015blina gruczo\u0142y \u015bluzowe \u2013 \u015bluz w\u0105troba \u2013 \u017c\u00f3\u0142\u0107 zewn\u0105trzwydzielnicza cz\u0119\u015b\u0107 trzustki \u2013 sok trzustkowy
\ndo krwi (gruczo\u0142y wydzielania wewn\u0119trznego, oznaczenia na rysunku obok) szyszynka (1) przysadka m\u00f3zgowa (2) tarczyca (3) grasica (4) nadnercza (5) trzustka (6) jajniki (7) …<\/p>\n
Gruczo\u0142y dokrewne dzieli si\u0119 na 2 grupy: gruczo\u0142y produkuj\u0105ce i wydzielaj\u0105ce tylko hormony oraz gruczo\u0142y mieszane, kt\u00f3re opr\u00f3cz hormon\u00f3w produkuj\u0105 tak\u017ce inne substancje (np. trzustka \u2013 enzymy trawienne, a gruczo\u0142y p\u0142ciowe \u2013 kom\u00f3rki rozrodcze).<\/p>\n
Do najwa\u017cniejszych gruczo\u0142\u00f3w wydzielania wewn\u0119trznego u cz\u0142owieka nale\u017c\u0105 podwzg\u00f3rze, przysadka m\u00f3zgowa, tarczyca, przytarczyce, trzustka, nadnercza, gonady (jajniki u kobiet i j\u0105dra u m\u0119\u017cczyzn), szyszynka oraz grasica.<\/p>\n
W ka\u017cdym z tych narz\u0105d\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 gruczo\u0142y wydzielaj\u0105ce substancje u\u0142atwiaj\u0105ce trawienie. Gruczo\u0142y b\u0142ony \u015bluzowej \u017co\u0142\u0105dka wydzielaj\u0105 w ci\u0105gu doby ok. 3 litr\u00f3w soku \u017co\u0142\u0105dkowego, gruczo\u0142y b\u0142ony \u015bluzowej jelita cienkiego \u2013 od 3 do 6 litr\u00f3w soku jelitowego, a gruczo\u0142y jelita grubego \u2013 \u015bluz.<\/p>\n
Przyk\u0142adami gruczo\u0142\u00f3w uk\u0142adu hormonalnego s\u0105 nadnercza, kt\u00f3re wytwarzaj\u0105 hormony, takie jak adrenalina i norepinefryna, kt\u00f3re reguluj\u0105 reakcje na stres, oraz tarczyca, kt\u00f3ra wytwarza hormony tarczycy reguluj\u0105ce tempo metabolizmu.<\/p>\n
Wytworami nask\u00f3rka s\u0105 w\u0142osy, paznokcie i gruczo\u0142y. Sk\u00f3ra w\u0142a\u015bciwa jest zbudowana z tkanki \u0142\u0105cznej w\u0142a\u015bciwej, zawieraj\u0105cej liczne naczynia krwiono\u015bne, limfatyczne, nerwy i gruczo\u0142y. Znajduj\u0105 si\u0119 w niej r\u00f3wnie\u017c receptory czuciowe: dotyku, nacisku i drga\u0144.<\/p>\n
G\u0142\u00f3wna funkcja gruczo\u0142\u00f3w potowych to oczywi\u015bcie produkcja potu. W jego sk\u0142ad wchodzi a\u017c 99% wody! Substancje znajduj\u0105ce si\u0119 w pozosta\u0142ym 1% to mocznik, kwas moczowy oraz amoniak.<\/p>\n
Gruczo\u0142y sk\u00f3rne u kr\u0119gowc\u00f3w pe\u0142ni\u0105 wa\u017cne funkcje fizjologiczne. Uczestnicz\u0105 w termoregulacji (gruczo\u0142y potowe), wydzielaj\u0105 mleko niezb\u0119dne do prawid\u0142owego rozwoju m\u0142odych ssak\u00f3w (gruczo\u0142y mleczne) czy te\u017c umo\u017cliwiaj\u0105 porozumiewanie si\u0119 mi\u0119dzy osobnikami (gruczo\u0142y zapachowe).<\/p>\n
Gruczo\u0142y dokrewne (wewn\u0105trzwydzielnicze) wytwarzaj\u0105 hormony wydzielane bezpo\u015brednio do krwi, limfy lub p\u0142yn\u00f3w tkankowych. U kr\u0119gowc\u00f3w s\u0105 to: przysadka, tarczyca, gruczo\u0142y przytarczyczne, nadnercza, gruczo\u0142y p\u0142ciowe m\u0119skie i \u017ce\u0144skie, \u0142o\u017cysko, wyspy trzustkowe.<\/p>\n
Gruczo\u0142y mo\u017cna tak\u017ce podzieli\u0107 ze wzgl\u0119du na spos\u00f3b uwalniania substancji – na gruczo\u0142y apokrynowe i merokrynowe, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do gruczo\u0142\u00f3w wielokom\u00f3rkowych jednowarstwowych i s\u0105 to najcz\u0119\u015bciej gruczo\u0142y cewkowe, oraz gruczo\u0142y – wielokom\u00f3rkowe wielowarstwowe, p\u0119cherzykowe.<\/p>\n
Obecne w jego b\u0142onie \u015bluzowej gruczo\u0142y wytwarzaj\u0105 tzw. soki \u017co\u0142\u0105dkowe (g\u0142\u00f3wnie kwas solny), kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na przetworzenie spo\u017cytego pokarmu w \u0142atwo przyswajaln\u0105 papk\u0119. W dalszej cz\u0119\u015bci procesu trawienia jest ona przekazywana do jelit.<\/p>\n
Gruczo\u0142 \u017co\u0142\u0105dkowy (\u0142ac. gastric gland) \u2013 gruczo\u0142 znajduj\u0105cy si\u0119 w trzonie dna \u017co\u0142\u0105dka kr\u0119gowc\u00f3w. Odpowiedzialny jest za wydzielanie soku \u017co\u0142\u0105dkowego.<\/p>\n
(proenzymy), \u06f6 amylaza, lipaza trzustkowa. (Lieberk\u00fchna), a w b\u0142onie pod\u015bluzowej \u2013 gruczo\u0142y dwunastnicze (Brunnera; wydzielaj\u0105 one mucyny, pepsyny oraz czynniki aktywuj\u0105ce soki trzustkowe).<\/p>\n
Gruczo\u0142y wydzielania wewn\u0119trznego (gruczo\u0142y dokrewne, endokrynne) to narz\u0105dy wyspecjalizowane w produkcji i wydzielaniu hormon\u00f3w. Ich wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 morfologiczn\u0105 jest silne unaczynienie oraz brak przewod\u00f3w wyprowadzaj\u0105cych wydzielin\u0119.<\/p>\n
Estrogen jest nie tylko zwi\u0105zany z rozwojem \u017ce\u0144skich cech p\u0142ciowych, ale tak\u017ce wp\u0142ywa na zdrowie ko\u015bci, sk\u00f3ry i uk\u0142adu sercowo-naczyniowego. Nadmiar lub niedob\u00f3r estrogen\u00f3w mo\u017ce prowadzi\u0107 do problem\u00f3w zdrowotnych. Progesteron natomiast pe\u0142ni kluczow\u0105 rol\u0119 w utrzymaniu ci\u0105\u017cy i regulacji cyklu menstruacyjnego.<\/p>\n
Hormony s\u0105 wytwarzane przez gruczo\u0142y wydzielania wewn\u0119trznego w niewielkich ilo\u015bciach, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 prawid\u0142owe funkcjonowanie organizmu. Do gruczo\u0142\u00f3w wydzielania wewn\u0119trznego nale\u017c\u0105: przysadka m\u00f3zgowa, tarczyca, przytarczyce, trzustka, nadnercza, j\u0105dra (u m\u0119\u017cczyzn), jajniki (u kobiet), szyszynka oraz grasica.<\/p>\n
Gruczo\u0142y \u0142ojowe s\u0105 odpowiedzialne za produkcj\u0119 sebum, kt\u00f3re tworzy na sk\u00f3rze warstw\u0119 ochronn\u0105 przed przesuszeniem, bakteriami i czynnikami zewn\u0119trznymi. Gruczo\u0142y \u0142ojowe to tzw. przydatki sk\u00f3ry.<\/p>\n
Obecne w jego b\u0142onie \u015bluzowej gruczo\u0142y wytwarzaj\u0105 tzw. soki \u017co\u0142\u0105dkowe (g\u0142\u00f3wnie kwas solny), kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na przetworzenie spo\u017cytego pokarmu w \u0142atwo przyswajaln\u0105 papk\u0119. W dalszej cz\u0119\u015bci procesu trawienia jest ona przekazywana do jelit.<\/p>\n
(proenzymy), \u06f6 amylaza, lipaza trzustkowa. (Lieberk\u00fchna), a w b\u0142onie pod\u015bluzowej \u2013 gruczo\u0142y dwunastnicze (Brunnera; wydzielaj\u0105 one mucyny, pepsyny oraz czynniki aktywuj\u0105ce soki trzustkowe).<\/p>\n
Gruczo\u0142 produkuje t\u0142ust\u0105 wydzielin\u0119, kt\u00f3r\u0105 ptak rozprowadza po upierzeniu przy pomocy dzioba. Wydzielina gruczo\u0142u kuprowego jest z\u0142o\u017con\u0105 mieszanin\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w organicznych, g\u0142\u00f3wnie wosk\u00f3w, kt\u00f3rych sk\u0142ad mo\u017ce r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od gatunku, sezonu, wieku i p\u0142ci ptak\u00f3w czy stosowanej diety.<\/p>\n
Gruczo\u0142 \u0142ojowy (\u0142ac. glandula sebacea) \u2013 gruczo\u0142 p\u0119cherzykowaty sk\u00f3ry ssak\u00f3w wydzielaj\u0105cy \u0142\u00f3j, kt\u00f3ry uchodzi do mieszka w\u0142osowego. Jego wydzielina nat\u0142uszcza w\u0142osy i nask\u00f3rek.<\/p>\n
Uk\u0142ad hormonalny tworz\u0105 gruczo\u0142y wydzielania wewn\u0119trznego (gruczo\u0142y dokrewne), kt\u00f3rych zadaniem jest wydzielanie hormon\u00f3w. To uk\u0142ad steruj\u0105cy, kt\u00f3ry tworz\u0105: przysadka m\u00f3zgowa, tarczyca, przytarczyce, trzustka, nadnercza oraz jajniki u kobiet i j\u0105dra u m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n
Powi\u0119kszone gruczo\u0142y \u0142ojowe a leczenie Najch\u0119tniej stosowana, najskuteczniejsza metoda leczenia to zdecydowanie laseroterapia. To szybki, ale co najwa\u017cniejsze, bezpieczny spos\u00f3b. Inna polecana opcja to fototerapia. Czasami stosuje si\u0119 hormonalne leki na przero\u015bni\u0119te gruczo\u0142y \u0142ojowe.<\/p>\n
W leczeniu objaw\u00f3w nadpotliwo\u015bci doskonale sprawdza si\u0119 toksyna botulinowa. Botoks nie dzia\u0142a na przyczyn\u0119, ale blokuje nadmiern\u0105 aktywno\u015b\u0107 gruczo\u0142\u00f3w potowych poprzez oddzia\u0142ywanie na nerwy reguluj\u0105ce wydzielanie potu.<\/p>\n
Gruczo\u0142y potowe to struktury powstaj\u0105ce w sk\u00f3rze cz\u0142owieka, przystosowane do produkcji i wydzielania potu. Ich najwa\u017cniejszym zadaniem jest regulacja temperatury naszego cia\u0142a. Wbrew pozorom, wydzielanie potu to do\u015b\u0107 skomplikowany proces, kontrolowany zar\u00f3wno poprzez sygnalizacj\u0119 nerwow\u0105, jak i hormonaln\u0105.<\/p>\n
(\u0142owiectwo), narz\u0105dy zapachowe na ciele zwierzyny produkuj\u0105ce wydzielin\u0119 emituj\u0105c\u0105 zapach charakterystyczny dla danego osobnika, kt\u00f3rego zadaniem jest odstraszanie innych osobnik\u00f3w tej samej p\u0142ci od zajmowanego terytorium lub wabienie osobnik\u00f3w p\u0142ci odmiennej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gruczo\u0142y wydzielania wewn\u0119trznego produkuj\u0105 i wydzielaj\u0105 do krwi r\u00f3\u017cnego rodzaju hormony. Hormony s\u0105 niezb\u0119dne do prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu. Poprzez swoje dzia\u0142anie reguluj\u0105 czynno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych narz\u0105d\u00f3w w organizmie, wp\u0142ywaj\u0105 na prawid\u0142owy rozw\u00f3j fizyczny, p\u0142ciowy i umys\u0142owy.Substancje mog\u0105 by\u0107 wydzielane: na powierzchni\u0119 cia\u0142a: gruczo\u0142y potowe \u2013 pot; gruczo\u0142y \u0142ojowe \u2013 substancja \u0142ojowa; gruczo\u0142y mlekowe \u2013 mleko. do […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19140,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-19141","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-posty"],"yoast_head":"