Jednak sarny nie s\u0105 rezerwuarem gro\u017anych dla cz\u0142owieka chor\u00f3b, ale s\u0105 wa\u017cnym ogniwem w cyklu \u017cyciowym kleszczy i wp\u0142ywaj\u0105 na liczebno\u015b\u0107 tych paso\u017cyt\u00f3w w \u015brodowisku\u201d \u2013 dodaje badaczka. Sarny le\u015bne mog\u0105 przenosi\u0107 i \u017cywi\u0107 na sobie do pi\u0119ciu razy wi\u0119cej kleszczy ni\u017c sarny polne.<\/p>\n
Mniejsze znaczenie odgrywaj\u0105 bezpo\u015brednie kontak\u2011 ty pomi\u0119dzy zwierz\u0119tami gospodarskimi i \u0142ownymi. Maj\u0105 one jednak szczeg\u00f3lne znaczenie w szerzeniu si\u0119 w\u015bcieklizny, brucelozy, gru\u017alicy, choroby Johnego i inwazji paso\u017cyt\u00f3w wewn\u0119trznych (45).<\/p>\n
Bruceloza to choroba zaka\u017ana, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142uj\u0105 bakterie z rodzaju Brucella. Cz\u0142owiek mo\u017ce zarazi\u0107 si\u0119 od zwierz\u0105t, kt\u00f3re je przenosz\u0105. Bakterie mo\u017cesz z\u0142apa\u0107 zar\u00f3wno od zwierz\u0105t udomowionych, takich jak kozy, owce czy byd\u0142o, jak i od zwierz\u0105t \u017cyj\u0105cych dziko np. od sarny, dzika, jelenia czy gryzonia.<\/p>\n
Je\u015bli podczas spaceru w lesie zobaczymy ma\u0142\u0105 sarn\u0119 lub zaj\u0105ca spokojnie wycofajmy si\u0119 i dajmy im czas na ukrycie si\u0119 w trawie. Nie wolno ich dotyka\u0107, g\u0142aska\u0107, dokarmia\u0107 czy przytula\u0107, bo to spowoduje, \u017ce matka zamiast zaj\u0105\u0107 si\u0119 m\u0142odymi pozostawi je bez opieki \u2013 m\u00f3wi prof.<\/p>\n
Sarny, jako dzikie zwierz\u0119ta, zazwyczaj nie s\u0105 niebezpieczne dla ludzi. S\u0105 to zwierz\u0119ta p\u0142ochliwe i sk\u0142onne do ucieczki, gdy poczuj\u0105 zagro\u017cenie lub obecno\u015b\u0107 cz\u0142owieka. Nie wykazuj\u0105 agresji wobec ludzi, chyba \u017ce poczuj\u0105 si\u0119 bezpo\u015brednio zagro\u017cone lub s\u0105 zmuszone do obrony, na przyk\u0142ad samica broni\u0105ca swoich m\u0142odych.<\/p>\n
Nigdy bez powodu nie atakuj\u0105 cz\u0142owieka, a ich ewentualna agresja jest spowodowana wy\u0142\u0105cznie strachem czy zaskoczeniem nag\u0142\u0105 sytuacj\u0105.<\/p>\n
Podsumowanie. Jedzenie dziczyzny jest ca\u0142kowicie bezpieczne, je\u017celi pochodzi ona ze sprawdzonego \u017ar\u00f3d\u0142a i zosta\u0142a przebadana weterynaryjnie. Nie jest to nic nadzwyczajnego, poniewa\u017c podobne procedury obowi\u0105zuj\u0105 tak\u017ce inne gatunki mi\u0119s, kt\u00f3rymi raczymy si\u0119 ch\u0119tnie przy stole.<\/p>\n
Przebadanie zwierz\u0119cia potwierdza certyfikat. Co ciekawe, badania wymaga jedynie mi\u0119so dzika (na w\u0142osie\u0144), sarny ani jelenia nie trzeba poddawa\u0107 takiemu badaniu weterynaryjnemu dlatego, \u017ce w\u015br\u00f3d tych gatunk\u00f3w nie wyst\u0119puj\u0105 \u017cadne choroby zagra\u017caj\u0105ce ludziom.<\/p>\n
Przyczyn\u0105 w\u015bcieklizny jest wirus (z rodzaju Lyssavirus). Jest to zoonoza, czyli choroba, kt\u00f3ra przenosi si\u0119 ze zwierz\u0105t na cz\u0142owieka. G\u0142\u00f3wnym rezerwuarem wirusa s\u0105 zwierz\u0119ta dzikie i domowe (tj. psy, wilki, lisy, kojoty, psy dingo, nietoperze, ale tak\u017ce wiewi\u00f3rki, sarny, koty).<\/p>\n
Zwierz\u0119ta nie raz pojawi\u0142y si\u0119 w snach wielu ludzi. Sennik obecno\u015b\u0107 sarny interpretuje jako znak pomy\u015blno\u015bci w sferze rodzinnej, zawodowej i na gruncie kontakt\u00f3w towarzyskich. Symbolika ta si\u0119 jednak zmienia, je\u015bli zwierz\u0119 znalaz\u0142o si\u0119 w niebezpiecze\u0144stwie, zosta\u0142o upolowane lub postrzelone.<\/p>\n
Zwierz\u0119ta s\u0105 nieprzewidywalne w czasie god\u00f3w i wtedy gdy s\u0105 ranne. Podobnie mo\u017ce by\u0107, gdy zaskoczymy matk\u0119 z m\u0142odymi w sytuacji, gdy nie mo\u017ce szybko uciec. Wtedy nawet sympatyczna i p\u0142ochliwa sarna broni\u0105ca swojego ko\u017al\u0119cia potrafi atakowa\u0107 cz\u0142owieka ostrymi raciczkami.<\/p>\n
Nawet je\u017celi sarna jest ranna i wydaje si\u0119 nieprzytomna, to mo\u017ce wyrz\u0105dzi\u0107 nam krzywd\u0119 a szczeg\u00f3lnie niebezpieczne s\u0105 ko\u0144czyny, kt\u00f3rymi mo\u017ce nas dotkliwie uderzy\u0107.<\/p>\n
Naukowcy z Niemiec odkryli, \u017ce buki i klony potrafi\u0105 broni\u0107 si\u0119 przed sarnami, kt\u00f3re obgryzaj\u0105 ich m\u0142ode, wiosenne p\u0119dy i p\u0105czki. Ro\u015bliny nie tylko „wiedz\u0105”, kiedy jeleniowate zaczynaj\u0105 je gry\u017a\u0107, ale potrafi\u0105 si\u0119 tak\u017ce wtedy zrobi\u0107 niesmaczne.<\/p>\n
Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w warunkach naturalnych zwierz\u0119ta te \u017cyj\u0105 d\u0142ugo, od 5 do 12 lat. Dojrza\u0142o\u015b\u0107 p\u0142ciow\u0105 osi\u0105gaj\u0105 ju\u017c po 2 latach od narodzin. Zap\u0142odnienie u samic jest mo\u017cliwe w okresie rui. W przypadku letniej rui ci\u0105\u017ca trwa 10 miesi\u0119cy.<\/p>\n
Jako ssaki, sarny stanowi\u0105 wa\u017cn\u0105 grup\u0119 \u017cywicieli dla kleszczy, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wektorami i\/lub rezerwuarami m.in. dla Borrelia burgdorferi sensu lato, Anaplasma phagocytophilum i Babesia microti. Patogeny te s\u0105 czynnikami etiologicznymi takich chor\u00f3b jak borelioza z Lyme, anaplazmoza oraz babeszjoza.<\/p>\n
Typowym objawem brucelozy jest tzw. gor\u0105czka faluj\u0105ca, czyli nieregularna gor\u0105czka o zmiennej d\u0142ugo\u015bci. U chorych pojawiaj\u0105 si\u0119 objawy nieswoiste lub grypopodobne, w tym m.in. os\u0142abienie, nocne poty, z\u0142e samopoczucie, b\u00f3le mi\u0119\u015bniowe, g\u0142owy, staw\u00f3w i plec\u00f3w, brak apetytu, nudno\u015bci, wymioty, biegunka, zaparcia.<\/p>\n
Przyczyn\u0105 w\u015bcieklizny jest wirus (z rodzaju Lyssavirus). Jest to zoonoza, czyli choroba, kt\u00f3ra przenosi si\u0119 ze zwierz\u0105t na cz\u0142owieka. G\u0142\u00f3wnym rezerwuarem wirusa s\u0105 zwierz\u0119ta dzikie i domowe (tj. psy, wilki, lisy, kojoty, psy dingo, nietoperze, ale tak\u017ce wiewi\u00f3rki, sarny, koty).<\/p>\n
Objawy chor\u00f3b odzwierz\u0119cych mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne i zale\u017c\u0105 od rodzaju choroby. Mog\u0105 obejmowa\u0107 gor\u0105czk\u0119, b\u00f3le mi\u0119\u015bni, nudno\u015bci, wymioty, biegunk\u0119, problemy z oddychaniem, a nawet \u015bmier\u0107 w przypadku ci\u0119\u017ckich zaka\u017ce\u0144. Diagnostyka chor\u00f3b odzwierz\u0119cych opiera si\u0119 na badaniu krwi, moczu, ka\u0142u lub wymaz\u00f3w z nosa lub gard\u0142a.<\/p>\n
Okres godowy u saren trwa w pe\u0142ni. Zwierz\u0119ta te bywaj\u0105 w tym czasie pobudzone, ale te\u017c agresywne. Dlatego zmotoryzowani powinni zachowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107, bo o kolizj\u0119 z sarn\u0105 teraz nietrudno.<\/p>\n
Jednak sarny nie s\u0105 rezerwuarem gro\u017anych dla cz\u0142owieka chor\u00f3b, ale s\u0105 wa\u017cnym ogniwem w cyklu \u017cyciowym kleszczy i wp\u0142ywaj\u0105 na liczebno\u015b\u0107 tych paso\u017cyt\u00f3w w \u015brodowisku \u2013 m\u00f3wi dr in\u017c. Anna Wierzbicka z UP. Sarny le\u015bne mog\u0105 przenosi\u0107 i \u017cywi\u0107 na sobie do pi\u0119ciu razy wi\u0119cej kleszczy ni\u017c sarny polne.<\/p>\n
Sarny s\u0105 zdecydowanymi mi\u0142o\u015bnikami wszelkich ro\u015blin leczniczych i zi\u00f3\u0142 jadalnych, takich jak rumianek, kminek, na\u0107 marchwi i pietruszki, kolendra, waleriana czy koper.<\/p>\n
Inaczej grozi nawet areszt. Grzywna, a nawet areszt gro\u017c\u0105 kierowcy, kt\u00f3ry potr\u0105ci\u0142 na drodze zwierz\u0119 i beztrosko pojecha\u0142 dalej. Grzywna, a nawet areszt gro\u017c\u0105 kierowcy, kt\u00f3ry potr\u0105ci\u0142 na drodze zwierz\u0119 i beztrosko pojecha\u0142 dalej.<\/p>\n
Sarny nie lubi\u0105 zapachu surowych jaj. Dlatego ro\u015bliny w obrze\u017cu ogrodu mo\u017cna spryska\u0107 preparatem sporz\u0105dzonym z 2l wody i 6 jaj. Zabieg trzeba powtarza\u0107 po ka\u017cdym deszczu. Innym sposobem jest rozwieszanie na ogrodzeniu myde\u0142 toaletowych.<\/p>\n
W\u0142o\u015bnica to choroba spowodowana paso\u017cytem Trichinella. \u0179r\u00f3d\u0142em zara\u017cenia jest spo\u017cycia mi\u0119sa chorych zwierz\u0105t domowych lub dzikich \u2013 w Polsce to najcz\u0119\u015bciej wieprzowina lub mi\u0119so dzika. Objawy w\u0142o\u015bnicy pojawiaj\u0105 si\u0119 po kilku dniach lub tygodniach i maj\u0105 przebieg fazowy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jednak sarny nie s\u0105 rezerwuarem gro\u017anych dla cz\u0142owieka chor\u00f3b, ale s\u0105 wa\u017cnym ogniwem w cyklu \u017cyciowym kleszczy i wp\u0142ywaj\u0105 na liczebno\u015b\u0107 tych paso\u017cyt\u00f3w w \u015brodowisku\u201d \u2013 dodaje badaczka. Sarny le\u015bne mog\u0105 przenosi\u0107 i \u017cywi\u0107 na sobie do pi\u0119ciu razy wi\u0119cej kleszczy ni\u017c sarny polne. Jakie choroby przenosz\u0105 sarny? Mniejsze znaczenie odgrywaj\u0105 bezpo\u015brednie kontak\u2011 ty pomi\u0119dzy […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22342,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-22343","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-posty"],"yoast_head":"